poniedziałek, 26 grudnia 2011

1x01 Pilot.


Bonnie: (...) Mam dziwne przeczucie.
Elena: Co takiego przeczuwasz, Bonnie?
Bonnie: Że to dopiero początek.

Data pierwszej emisji: 10 września 2009.
Scenariusz: Kevin Williamson i Julie Plec.
Reżyseria: Marcos Siega.
Gościnnie wystąpili: Steve Belford (Darren Malloy), Cindy Busby (Brooke Fenton), Marci T. House (pani Clarke).

Elena i Jeremy Gilbertowie wracają do szkoły w Mystic Falls po śmierci rodziców, którzy wiosną zginęli w wypadku. Poznają nowego ucznia - Stefana Salvatore - którego prawdziwa tożsamość jest jeszcze bardziej zadziwiająca niż jego imponująca wiedza na temat dziejów miasteczka z okresów wojny secesyjnej. 

          Przed pojawieniem się tytułu pierwszego odcinka Pamiętników Wampirów widzimy szczęśliwą parę, która zostaje zamordowana. Ten brutalny akt kontrastuje ze scenami, które następują po nim: nastoletnia dziewczyna w żałobie pisze notatkę w pamiętniki, wyrażając nadzieję, że uda jej się wytrzymać pierwszy dzień po powrocie do szkoły. Każdy pilot telewizyjnego serialu musi błyskawicznie opowiedzieć mnóstwo rzeczy, które wydarzyły się wcześniej, żeby zarysować tło opowieści. W Pamiętnikach Wampirów udało się przedstawić ducha całego serialu w zaledwie paru scenach, które pokazały miłość, tęsknotę, rozlew krwi i świat zjawisk nadprzyrodzonych. Widz błyskawicznie poznaje główne postacie i relacje między nimi, a także ogólny nastrój serialu, charakterystyczne elementy przedstawionego świata i jego wygląd. Odcinek pilotażowy zapowiada również, czego można oczekiwać po rozwoju akcji, i oczywiście wciąga widzów na tyle głęboko, żeby w kolejnym tygodniu znowu zdecydowali się poświęcić mu godzinę. Pierwsza scena wydaje się wyjęta z jakiegoś horroru Kevina Williamsona i zdradza jeszcze jedną charakterystyczną cechę serialu: nie należy ufać pierwszym wrażeniom. Ten błąd popełnia para oszukana i zamordowana przez wampira i ten błąd mogą popełnić widzowie Pamiętników Wampirów, bo akcja toczy się z prędkością godną wampirów i pełno w niej niespodziewanych zwrotów. 
          Scenarzyści postanowili przedstawić publiczności świat Mystic Falls w dniu, w którym postaci serialu rozpoczynają nowe życie. Jest pierwszy dzień roku - we wrześniu ten dzień przynosi wielkie nadzieje na nowy początek, choć te nadzieje nigdy się nie spełniają. Elena Gilbert także postanawia zostać "kimś innym". Od czasu śmierci rodziców pochłaniały ją smutek i żałoba. Podobnie czuł się jej młodszy brat Jeremy. Młodzi Gilbertowie z trudem starają się jakoś trzymać - podobne kłopoty ma także ich prawna opiekunka, ciotka Jenna, która jest jeszcze studentką i ma większe problemy z organizacją własnego życia niż jej młoda siostrzenica. Elena całkowicie zamknęła się w sobie, by poradzić sobie z sytuacją - zaczęła pisać pamiętniki i bywać w miejscu, gdzie może oddawać się kontemplacji i dać ujście żałobie: na cmentarzu przy grobie rodziców. Jeremy tymczasem uciekł się do typowych metod odreagowania: zaczął palić, pić i sypiać z Vicki Donovan, starszą od siebie dziewczyną, która nie chciała nawet ujawnić przed innymi, że się z nim spotyka. Lato się skończyło i Vicki także zaczyna życie od nowa: u boku palanta pierwszej klasy - Tylera Lockwooda.
          Elena nie ma nadziei, że uda jej się zapomnieć o przeszłości, i nie może udawać, że wszystko jest w porządku, co gorsza, martwi się o młodszego brata. W dodatku wredny nauczyciel historii pan Tanner zapowiada jej, że skończyło się ulgowe traktowanie Gilbertów. W czasie przyjęcia przy wodospadzie Elena powtarza jego monolog Jeremy'emu. Chociaż daleko im jeszcze do wyjścia z żałoby, nikt już nie będzie się z nimi cackał. Rodzeństwo musi zmierzyć się z faktem, że w pewnym momencie ich żal i ból muszą zostać przesunięte ze strefy publicznej do prywatnej, bo społeczność żyje dalej swoim życiem i tego samego oczekuje od nich. Niestety, Jeremy i Elena stracili akurat tych dwoje ludzi, którzy byli ich przewodnikami po tym życiu: mamę i tatę. Scenarzyści wykorzystali tę pełną szczerych emocji scenę, by podkreślić to, co jest jednym z najważniejszym wątków serialu: musimy mierzyć się ze swoimi demonami. Pamiętniki Wampirów to jest opera mydlana o ponadnaturalnych istotach, w której występują niewiarygodnie przystojni aktorzy, często zdejmujący podkoszulki, ale sednem tego serialu są bardzo ludzie problemy i emocje, często mroczne i trudne. I jeszcze bardzo seksowne wampiry...
          Po raz pierwszy spotykamy Stefana Salvatore jako głos z offu. Wyznaje, że jest wampirem i podejmuje ryzyko związane z powrotem do społeczności ludzi, bo musi poznać Elenę. Pytanie, z którym mierzy się Stefan, to pytanie każdego nastolatka: "Gdzie jest moje miejsce?" Zach twierdzi stanowczo, że nie w Mystic Falls. Czy Stefan odnajdzie się w szkole Mystic Falls High? Dziewczyny natychmiast przechodzą na jego stronę - to uroczy nowy facet z małego miasteczka - resztę przekonuje do siebie, gdy przegaduj na zajęciach Tannera. Zarówno dla nas, jak i dla Stefana najbardziej fascynująca jest jednak jego więź z Eleną. Już od pierwszego przypadkowego spotkania przed męską toaletą aż po dwuznaczne zdanie: "Mamy ze sobą wiele wspólnego", chemia między Stefanem a Eleną jest prawie namacalna. Widzowie są już przygotowani na romans między wampirem a człowiekiem. Gdy Stefan i Elena rozmawiają na moście o namiętności staje się jasne, że oboje będą jeszcze mieli okazję osobiście zapoznać się z tematem. Łączą ich powaga, troskliwość, intensywność uczuć i upodobanie do prowadzenia dzienników - to wszystko wyróżnia ich spośród rówieśników (oboje mają ponadprzeciętną skłonność do refleksji). Nina Dobrev i Paul Wesley od pierwszych chwil wydają się idealnie dopasowani do ról. Stefan ewidentnie czuje pociąg do Eleny, ale już pierwszego dnia w ludzkim świecie oman nie zdradził swojej wampirzej tożsamości.
          Przeszłość Eleny - poprzedni związek i utrata rodziców - rzuca cień na szczęśliwą przyszłość, a "nowy początek" Stefana w Mystic Falls komplikuje się wraz z przybyciem jego krwiożerczego i przemądrzałego starszego brata Damona. Ian Somerhalder wyraźnie doskonale się bawi, grając tę postać. To Damon informuje widzów o tym, czego Stefan nie powiedział Elenie: że jest tylko "bliźniaczką Katherine", dziewczyny, którą spotkał kiedyś przykry koniec i która wciąż budzi w Stefanie na tyle silne uczucia, że trzyma przy sobie jej fotografię z 1864 roku. Kim była Katherine
          Przyjaciółki i przyjaciele Eleny także wzbogacają klimat odcinka. To dzięki nim Mystic Falls wydaje się takie rzeczywiste. Jak w każdym dobrze napisanym serialu, postacie te są zarysowane ekonomicznie, tak by widzowie mogli błyskawicznie dowiedzieć się o nich najważniejszych rzeczy, ale w Pamiętnikach Wampirów nie ma papierowych, jednowymiarowych bohaterów. Matt, atletyczny eks Eleny, zdobywa się na ładny gest: gdy Stefan, nowy przybysz, zjawia się na przyjęci w towarzystwie jego byłej dziewczyny, Matt oficjalnie wita go w Mystic Falls, podaje mu rękę i sam się przedstawia. A przecież Matt wciąż kocha Elenę. To jedno zachowanie zdradza, że Matt jest bardzo szlachetny i zawsze przekłada szczęście oraz samopoczucie innych nas własne emocje. Caroline, chociaż poznajemy ją, gdy składa Elenie powierzchowne wyrazy współczucia i wydaje się nieciekawą i jednowymiarową osóbką, po chwili okazuje się zupełnie kimś innym, gdy pod wpływem alkoholu odsłania przed Bonnie swoje słabości. (Czemu wszyscy wybierają Elenę? Bo ona wcale się o to nie stara). Bonnie początkowo wydaje nam się słodką idiotką, która pociesza Elenę, że  "wszystko będzie dobrze", ale gdy patrząc w bardzo prowizoryczną "kryształową kulę", doznaje nagle wstrząsającego i niepokojąco rzeczywistego przeczucia, widz zgaduje, że Bonnie ma przed sobą jakąś mroczną podróż.
          Wśród wielu momentów grozy, romantycznych komplikacji, kłótni między rodzeństwami, pytań o przeszłość braci Salvatore, groźby, że Damon ujawni prawdziwą naturę Stefana, paranormalnych zdolności Bonnie, kpin Caroline z Damona i sceny, w której Vicki budzi się w szpitalu ze słowem "wampir" na ustach, można znaleźć co najmniej jeden powód, by obejrzeć kolejny odcinek. Mimo kilku tandetnych chwytów, takich jak nakładają się na siebie monologi "Drogi dzienniku..." w zakończeniu filmu, w pamięci zostają mocne strony pilota. Widz zostaje z poczuciem, że - jak ujęła to Elena w swoim pamiętniku - "jeszcze wiele go czeka".

Kluczowy moment: Pierwsze, niezbyt udane spotkanie braci po 15 latach - widz czuje, że w tym serialu jest sporo autoironii.

Krąg wiedzy:
- Prolog przypomina Koszmar minionego lata Kevina Williamsona: noc, opustoszała droga, samochód potrąca człowieka, który zjawi się ponownie, by zabić kierowcę i pasażerką
- W pilocie pojawiało się mnóstwo aluzji do popkultury - padają nazwiska: Barack Obama, Heath Ledger, Pete Wentz, Carson Daly, i nazwa rockowego zespołu: Air Supply.
- Stefan ma na biurku komputer Apple i staromodną maszynę do pisania, ale dziennik pisze ręcznie.
- Bonnie na widok "seksownych pleców" Stefana wyczuwa "powiew Seattle".
- Damon mówi Stefanowi, że jeśli stylizował się na grunge lat 90., to mu nie wyszło.
- Zważywszy na mgłę i kruka, można założyć, że osobą która obserwowała Elenę zza nagrobka, był Damon, nie Stefan.
- Na cmentarzu Elena nawiązuje do filmu Ptaki (The Birds) Alfreda Hitchcocka z 1963 roku, w którym młoda kobieta (Tippi Hedren) zostaje zaatakowana przez agresywne ptaki, w tym kruki.
- Historia Matta i Eleny: przyjaciele z dzieciństwa, którzy jako nastolatkowie próbują romansować, przypomina związek Dawsona Leery'ego i Joey Potter z Jeziora Marzeń.

Zasady: Publiczność poznaje mitologię wampirów stojącą za postaciami Stefana i Damona. Większość tych faktów znana jest z innych podobnych opowieści. Wampiry są silne i szybkie, mają czulsze zmysły niż ludzie i nie bije im puls. Potrafią pojawiać się znikąd. Pod wpływem gniewu, podniecenia lub zapachu krwi ujawniają się znane cechy twarzy wampira: wydłużone kły i przekrwione oczy otoczone poczerniałymi żyłami. Wampiry mogą kontrolować ludzi siłą umysłu, ale nie wolno im przekroczyć progu niczyjego domu bez zaproszenia. Bracia Salvatore spłonęliby od słonecznego światła, gdyby nie pierścienie, które noszą. Damon jest silniejszym z braci, bo pije ludzką krew. Potrafi także wywoływać przerażającą atmosferę dzięki mgle i krukowi, którego wytresował do szpiegowania ludzi - przeważnie sama obecność ptaka wytrąca ich z równowagi.

Diabelski plan: Stefan wydaje się dobrym bratem, który chce tylko spokojnie chodzić do szkoły i poznać bliżej Elenę, ale jakie znaczenie ma w tym wszystkim fotografia Katherine z 1864 roku? Dlaczego ta kobieta wygląda dokładnie jak Elena? I czemu Damon przyrzekł bratu, że zgotuje mu "wieczne piekło"?

Ślady kłów: W początkowych minutach pilota Damon zabija zakochaną parę (Darren Malloy i Brooke Fenton) wracających z koncertu naśladowcy Jamesa Blunta. Damon atakuje także w lesie Vicki. Dziewczyna traci wiele krwi i ląduje w szpitalu. Stefan i Damon walczą ze sobą.

W tym samym czasie: Ten odcinek w większym stopniu niż którykolwiek inny związany jest z konkretną powieścią L.J. Smith - pierwszym tomem Pamiętników Wampirów zatytułowanym Przebudzenie. Akcja pilota rozpoczyna się podobnie jak powieść, wpisem w pamiętniku Eleny (który w książce jest niebieski, a w telewizji zielony). Ciotka Eleny krząta się w kuchni, Elena szykuje się do szkoły, a po drodze śledzi ją kruk. W powieści Stefano zjawia się w szkole ubrany w skórzaną kurtkę i okulary przeciwsłoneczne, na co jakaś rozchichotana dziewczyna stwierdza, że "nieźle wygląda od tyłu" - w filmie Bonnie zachwyca się "seksownymi plecami" chłopaka. Z Przebudzenia pochodzi także scena, w której Stefano hipnotyzuje sekretarkę, żeby zapisała go do szkoły, oraz dialog, w którym Stefano poprawia nauczyciela historii (w książkach błędy dotyczyły epoki renesansu, a w serialu chodzi o wojnę secesyjną), po tym jak pan Tanner usiłował wyżywać się na uczniach. Lekkie podejście Bonnie do jej paranormalnych umiejętności (które odziedziczyła po babci) w Przebudzeniu zmienia się, gdy pierwszego dnia szkoły wróży Elenie z dłoni - w serialu zagląda w butelkę po powie, która zastępuje jej kryształową kulę. W powieści Tyler narzuca się Elenie, a nie Vicki, a na ratunek przychodzi dziewczynie Stefano, a nie Jeremy; książkowa Vicki Bennett również zostaje zaatakowana i budzi się poharatana w szpitalu. Podobnie jak w pilocie, w powieści także Stefano wpada w oko Caroline, a w dodatku - inaczej niż w serialu - daje się namówić na randkę. Chociaż w filmie Caroline stwierdza, że rywalizuje z Eleną, to w powieści ich relacje są zdecydowanie bardziej wrogie (Caroline usiłuje zająć miejsce Eleny, która jest "królową" szkoły). W Walce ginie pamiętnik Eleny, ale Stefano nie znajduje go tego samego dnia - wpada w bardziej niepowołane dłonie. W powieściach Damon potrafi zmienić się w kruka (a także w inne zwierzęta), a nie tylko tresuje ptaka. W Powrocie ważną rolę odgrywa krwawa bitwa z okresu wojny secesyjnej, która miała miejsce w Fell's Church - to wtedy zniszczony został stary kościół. Podobnie dzieje się w serialu.

Poza kadrem: Pilot był jedynym odcinkiem Pamiętników Wampirów, który został nakręcony w Vancouver, więc miasteczko Mystic Falls i różne budynki widoczne w pilocie, takie jak Mystic Grill i dom Eleny, różnią się od miejsc pokazanych w kolejnych odcinkach serialu, które kręcono już w Atlancie w Georgii. Julie Plec i Kevin Williamson najbardziej martwili się, że odcinek pilotażowy zostanie uznany za naśladowanie Zmierzchu.

We mgle: Dlaczego na grobie rodziców Eleny nie ma dat urodzin? Jakie pokrewieństwo łączy Zacha z braćmi Salvatore? Czy jego przodkami byli brat lub siostra Stefana i Damona? Czy może to jakaś inna linia rodu? A może wampiry mogą płodzić potomków?

Muzyka: Jadąc do domu, Brooke i Darren słuchają Sort of Silversun Pickups. W domu Gilbertów gra Here We Go Mata Kearneya. Rozrywkom towarzystwa Jeremy'ego akompaniuje Consolers of the Lonely zespołu The Raconteurs. Gdy Elena idzie na cmentarz po szkole, płyną dźwięki Say (All I Need) One Republic. A kiedy Vicki czeka na Tylera przy stoliku Matta w Mystic Grill, Stars grają Take Me to the Riot. Matt wypytuje Bonnie o Elenę przy dzikach Thinking of You Katy Perry. Caroline rozmawia ze Stefanem w Mystic Grill na tle Kids MGMT. Gdy Zach pyta Stefana, dlaczego wrócił do Mystic Falls, rozlega się cover Placebo przeboju Kate Bush z 1985 roku: Running Up That Hill. Stefan przybywa na przyjęcie w rytmie Death White Lies. Matt przerywa Elenie poszukiwania Stefana, a my słyszymy Back to Me All-American Rejects. Siren Song for Lashes towarzyszy w scenie, w której Caroline trzeźwieje, rozmawiając z Bonnie po przyjęciu. W końcowych ujęciach, gdy Stefan i Elena piszą swoje dzienniki, w tle rozbrzmiewa Never Say Never (The Fray).